ОНЛАЙН-МЕДИА В УСЛОВИЯХ ЦИФРОВОЙ ТРАНСФОРМАЦИИ: ОБЩЕСТВЕННОЕ МНЕНИЕ И ЭТИЧЕСКИЕ ФАКТОРЫ
Опубликован 2026-10-04
Ключевые слова
- онлайн-медиа,
- социальные сети,
- общественное мнение,
- медиаэтика,
- журналистская этика
- достоверность информации,
- неприкосновенность частной жизни,
- профессиональная независимость,
- цифровая трансформация ...Больше
Как цитировать
Аннотация
В статье с позиций медиаэтики анализируется влияние онлайн-медиа и социальных сетей на формирование общественного мнения в условиях цифровой трансформации. Основная цель исследования заключается в выявлении этических проблем, возникающих в процессе распространения информации в социальных сетях, изучении отношения к ним граждан, журналистов и студентов журналистских специальностей, а также оценке роли таких принципов, как достоверность и объективность информации, неприкосновенность частной жизни, уважение человеческого достоинства и профессиональная независимость, в формировании общественного мнения. В исследовании использовались методы онлайн-анкетирования, сравнительного анализа и изучения практических медиакейсов. В опросах приняли участие 298 граждан, 424 журналиста и 805 студентов журналистских специальностей. Результаты исследования показали, что граждане придают значительное значение объективности информации, защите прав детей, неприкосновенности частной жизни и надёжности информационных источников. Среди журналистов выявлены этические дилеммы, связанные с необходимостью соблюдения баланса между общественным интересом и надёжностью источников, использованием визуальных материалов и воздействием редакционного давления. Для студентов журналистских специальностей профессиональная независимость, честность и свобода выражения мнения выступили в качестве приоритетных профессиональных ценностей. Полученные результаты свидетельствуют о том, что формирование общественного мнения в цифровой медиасреде определяется не только технологическими возможностями, но и совокупностью этических и социальных факторов
Библиографические ссылки
- Allcott, H., & Gentzkow, M. (2017). Social media and fake news in the 2016 election. Journal of Economic Perspectives, 31(2), 211–236. DOI: https://doi.org/10.1257/jep.31.2.211
- Boyd, d. (2010). Social network sites as networked publics: Affordances, dynamics, and implications. In Z. Papacharissi (Ed.), A networked self: Identity, community, and culture on social network sites (pp. 39–58). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203876527-8
- Castells, M. (2010). The rise of the network society (2nd ed.). Wiley-Blackwell. DOI: https://doi.org/10.1002/9781444319514
- Christians, C. G., Fackler, M., Richardson, K. B., Kreshel, P. J., & Woods, R. H. (2016). Media ethics: Cases and moral reasoning (10th ed.). Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315544199
- Diakopoulos, N. (2019). Automating the news: How algorithms are rewriting the media. Harvard University Press. DOI: https://doi.org/10.4159/9780674239302
- Gillespie, T. (2018). Custodians of the internet: Platforms, content moderation, and the hidden decisions that shape social media. Yale University Press. DOI: https://doi.org/10.12987/9780300235029
- International Federation of Journalists. (2019). Global charter of ethics for journalists. International Federation of Journalists. https://www.ifj.org/who/rules-and-policy/global-charter-of-ethics-for-journalists.
- Ireton, C., & Posetti, J. (Eds.). (2018). Journalism, ‘fake news’ & disinformation: Handbook for journalism education and training. UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000265552
- Jenkins, H. (2006). Convergence culture: Where old and new media collide. New York University Press. https://doi.org/10.18574/nyu/9780814743683.001.0001
- Kirillov, R. (2006). Internet: Proigrannaya voyna [Internet: The lost war]. Kuryer, (50), 9.
- Kovach, B., & Rosenstiel, T. (2007). The elements of journalism: What newspeople should know and the public should expect (Rev. ed.). Three Rivers Press. https://books.google.com/books?id=iMA1WhtiRBkC
- McQuail, D. (2010). McQuail’s mass communication theory (6th ed.). SAGE Publications. https://search.worldcat.org/title/mcquails-mass-communication-theory/oclc/904344118
- Newman, N., Fletcher, R., Robertson, C. T., Arguedas, A. R., & Nielsen, R. K. (2024). Reuters Institute digital news report 2024. Reuters Institute for the Study of Journalism, University of Oxford. https://doi.org/10.60625/RISJ-VY6N-4V57
- O‘zbekiston Respublikasi. (2020). Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasining Qonuni (O‘RQ-547). https://lex.uz/docs/4396419
- Pariser, E. (2011). The filter bubble: What the Internet is hiding from you. Penguin Press. https://www.penguin.co.uk/books/181850/the-filter-bubble-by-pariser-eli/9780141969923
- Shamshiyeva, I. (2015). Internet va bagrikenglik muammolari. Infokom.uz, (10), 84. https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.universaljurnal.91578
- Shirky, C. (2008). Here comes everybody: The power of organizing without organizations. Penguin Press. https://www.penguinrandomhouse.com/books/300615/here-comes-everybody-by-clay-shirky/9781440632242
- Singer, J. B. (2011). Journalism in the network: A new digital media ethics? https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780195370805.003.0008
- Ward & H. Wasserman (Eds.). Journalism ethics: A philosophical approach. Routledge. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780195370805.001.0001
- Tandoc, E. C., Jr., Lim, Z. W., & Ling, R. (2018). Defining “fake news”: A typology of scholarly definitions. Digital Journalism, 6(2), 137–153. DOI: https://doi.org/10.1080/21670811.2017.1360143
- Van Dijck, J. (2013). The culture of connectivity: A critical history of social media. Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199970773.001.0001
- Vosoughi, S., Roy, D., & Aral, S. (2018). The spread of true and false news online. Science, 359(6380), 1146–1151. DOI: https://doi.org/10.1126/science.aap9559
- Ward, S. J. A. (2004). The invention of journalism ethics: The path to objectivity and beyond. McGill-Queen’s University Press. https://doi.org/10.1515/9780773576384
- Ward, S. J. A. (2020). Ethics and the media: An introduction (2nd ed.). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781108779340
- Wardle, C., & Derakhshan, H. (2017). Information disorder: Toward an interdisciplinary framework for research and policy making. Council of Europe. https://rm.coe.int/information-disorder-report-2017/1680766412
- Монахов, В. Н. (2003). СМИ и Интернет: проблемы правового регулирования. Экопринт. https://www.russianlaw.net/files/law/books/book_media_net_law_part1.pdf
