Статьи
АРТИКУЛЯЦИОННЫЕ И ВИЗУАЛЬНЫЕ ХАРАКТЕРИСТИКИ ФОНЕМ РЕЧИ: ВОПРОСЫ СИНХРОНИЗАЦИИ В АНИМАЦИИ
Опубликован 2026-10-04
Ключевые слова
- фонема,
- артикуляция,
- согласный звук,
- гласный звук,
- взрывной звук
- фрикативный звук,
- аффрикат,
- латеральный звук,
- носовой звук,
- анимация речи,
- визуальная речь,
- синхронизация ...Больше
Как цитировать
Каюмова , Г., & Султонова , М. (2026). АРТИКУЛЯЦИОННЫЕ И ВИЗУАЛЬНЫЕ ХАРАКТЕРИСТИКИ ФОНЕМ РЕЧИ: ВОПРОСЫ СИНХРОНИЗАЦИИ В АНИМАЦИИ. Международный журнал медиа и коммуникаций в Центральной Азии, (14). https://doi.org/10.62499/ijmcc.vi14.316
Аннотация
В данной статье анализируются артикуляционные, акустические и визуальные характеристики фонем речи, а также вопросы их отображения в анимации. Рассматриваются согласные и гласные фонемы, взрывные, фрикативные, аффрикативные, латеральные, дрожащие и носовые звуки. Обсуждаются процесс синхронизации движения губ и мышц лица персонажа с речью, подготовка визуальных образов фонем и их размещение в кадрах анимации, а также педагогическое и технологическое значение этих процессов. Результаты исследования могут быть применены в анимации речи, интерактивных учебных средствах и системах на базе искусственного интеллекта.
Библиографические ссылки
- Avriel, M. (2003). Nonlinear Programming: Analysis and Methods. M. Avriel. Courier Corporation. 512 p. ISBN: 978-0-486-43227-4. Retrieved September 06, 2026 from https://books.google.co.uz/books?id=byF4Xb1QbvMC&printsec=frontcover&hl=ru#v=onepage&q&f=false
- Bressem, Jana & Ladewig, Silva. (2011). Rethinking gesture phases: Articulatory features of gestural movement?. Semiotica. 184. 53–91. DOI: 10.1515/semi.2011.022. Retrieved September 06, 2026 from https://philpapers.org/rec/BRERGP?utm_source
- Cao, C., et al. (2013). Facewarehouse: A 3D facial expression database for visual computing. IEEE Transactions on Visualization and Computer Graphics, 20(3), 413–425. DOI:10.1109/TVCG.2013.249. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24434222/
- Beknazarova S., Sadullaeva S., Bazhenov R., Qayumova G., Jaumitbayeva M. Application of nonlinear splitting algorithm to the method of reference equations. AIP Conf. Proc. 16 June 2022; 2432 (1): 060003. https://doi.org/10.1063/5.0089494
- Beknazarova S., Yunusova D., Qayumova G. et al. Adaptive video compression and transmission algorithms for smart surveillance in IOT networks, Proc. SPIE 14014, Advanced Materials for Optics and Photonics: Chemistry and Engineering Perspectives (AMOP 2025), 1401403 (18 Dec 2025); https://doi.org/10.1117/12.3091984
- Cudeiro, D. et al. (2019). Capture, Learning, and Synthesis of 3D Speaking Styles. Proceedings IEEE Conf. on Computer Vision and Pattern Recognition (CVPR). - С. 10101-10111. Retrieved September 06, 2026 from http://voca.is.tue.mpg.de/.
- Graves, A., et al. (2006). Connectionist temporal classification: Labelling unsegmented sequence data with recurrent neural networks. In Proceedings of the 23rd International Conference on Machine Learning (pp. 369–376). DOI: 10.1145/1143844.1143891. Retrieved September 06, 2026 from https://mlanthology.org/icml/2006/graves2006icml-connectionist/?utm_source
- Kendon, A. (2004). Gesture: Visible Action as Utterance. Cambridge University Press. Retrieved September 06, 2026 from 10.1017/CBO9780511807572.
- Nguyen, N. (2000). Perceiving Talking Faces: From Speech Perception to a Behavioral Principle by Massaro, D. W. Journal of Phonetics, 28(1), 103–109. DOI: 10.1006/jpho.2000.0108.
- Pelachaud, C. (2009). Studies on gesture expressivity for a virtual agent. Speech Communication, 51(7), 630–639. https://doi.org/10.1016/j.specom.2008.04.009
- Pham, H. X., Pavlovic, V., Cai, J., & Cham, T. (2016). Robust real-time performance-driven 3D face tracking. In L. Davis, A. Del Bimbo, & B. C. Lovell (Eds.), 2016 23rd International Conference on Pattern Recognition (ICPR 2016) (pp. 1851-1856). Article 7899906 IEEE, Institute of Electrical and Electronics Engineers. https://doi.org/10.1109/ICPR.2016.7899906
- Rublee, E., Rabaud, V., Konolige, K., Bradski, G.. (2011) ORB: An efficient alternative to SIFT or SUFT. ICCV ‘11 Proceedings of the 2011 International Conference on Computer Vision. – P. 2564–2571. DOI: 10.1109/ICCV.2011.6126544. https://ieeexplore.ieee.org/document/6126544?utm_source
- Taylor, S., Kim, T., Yue, Y., Mahler, M., Krahe, J., Rodriguez, A., ... & Matthews, I. (2020). A deep learning approach for generalized speech animation. ACM Transactions on Graphics, 39(4), 93:1–93:15. https://doi.org/10.1145/3386569.3392450
- Tucker, L. R. (1966). Some mathematical notes on three-mode factor analysis. Psychometrika, 31(3), 279–311. DOI: https://doi.org/10.1007/BF02289464
- Wagner, Petra & Malisz, Zofia & Kopp, Stefan. (2014). Gesture and speech in interaction: An overview. Speech Communication. 57. 209-232. Retrieved September 06, 2026 from 10.1016/j.specom.2013.09.008.
- Kayumova, G. & Boymurodov, B. (2025). Uch o‘lchamli personajlarning yuz holatini modellashtirish va animatsiyalashning zamonaviy yondashuvlari. Al-Farg’oniy avlodlari, 1 (3), 151-158. doi: 10.5281/zenodo.17295640
- Корзун В.А. (2022). Генерация мимики для виртуальных ассистентов. Труды Московского физико-технического института, 14(3/55), 57–62. URL: https://sciup.org/generacija-mimiki-dlja-virtualnyh-assistentov-142236478?utm_source
