Nomeri 10 (2025): Markaziy Osiyoda media va kommunikatsiyalar Xalqaro ilmiy jurnali
Maqolalar

SUN’IY INTELLEKT VA JURNALISTIKANING BIRLASHUVI: OAV MUHITDAGI TRANSFORMATSIYA, XAVFLAR VA IMKONIYATLAR

Nafosat DAVLATOVA
Oʻzbekiston jurnalistika va ommaviy kommunikatsiyalar universiteti
Umida QODIROVA
University of Journalism and Mass Communications of Uzbekistan
Umida UZOQOVA
Oʻzbekiston Jurnalistika va ommaviy kommunikatsiyalar universiteti
Nigora ELMURODOVA
Oʻzbekiston Jurnalistika va ommaviy kommunikatsiyalar universiteti

Nashr qilingan 2025-10-04

Kalit so‘zlar

  • sun’iy intellekt,
  • jurnalistika,
  • inson-SI hamkorligi,
  • raqamli texnologiyalar,
  • transformatsiya,
  • axborot va kommunikatsiya
  • ...Ko'proq
    Kamroq

Izoh

Maqolada jadal rivojlanayotgan sun’iy intellekt (AI) texnologiyalarining jurnalistikaga ta’siri, xususan, o‘zbek jurnalistikasida sun’iy intellektni qo‘llashga bo‘lgan munosabatga e’tibor qaratiladi. Unda mazkur texnologiyaning foydali jihatlari va xavf-xatarlari, shuningdek, ular yaratadigan potentsial axloqiy dilemmalar tahlil qilinadi. Tadqiqot hozirda SI ning kontent yaratish, tahrirlash va tarqatishda qay darajada qo‘llanilishini o‘rganadi, shu bilan birga ushbu transformatsion jarayonlardan kelib chiqadigan imkoniyatlar va muammolarni o‘rganadi. Shu maqsadda jurnalistlar, talabalar va fokus-guruhlar bilan so‘rovnomalar o‘tkazildi.

 

 

 

 

Bibliografik manbalar

  1. Albizu-Rivas, I., Parratt-Fernández, S., & Mera-Fernández, M. (2024). Artificial intelligence in slow journalism: Journalists’ uses, perceptions, and attitudes. Journalism and Media, 5(4), 1836–1850. https://doi.org/10.3390/journalmedia5040111
  2. Artificial Intelligence Act. (2024). Official Journal of the European Union. Retrieved September 16, 2025 from https://artificialintelligenceact.eu/the/act/
  3. Dentons: AI in 2023: Key trends and developments. Retrieved September 16, 2025 from: https://www.dentons.com/en/insights/articles/2023/january/20/ai-in-2023-key-trends-and-developments/
  4. Dörr, K. N. (2016). Mapping the field of algorithmic journalism. Digital Journalism, 4(6), 700–722. https://doi.org/10.1080/21670811.2015.1096748
  5. Fanta, A. & Dachwitz, I. (2020). Google, the media patron: How the digital giant ensnares journalism. Otto Brenner Foundation. Retrieved September 16, 2025 from: https://www.otto-brenner-stiftung.de/fileadmin/user_data/stiftung/02_Wissenschaftsportal/03_Publikationen/AH103_Google_EN.pdf
  6. Kim, S.W., Kong, J.H., Lee, S.W. et al. (2022). Recent Advances of Artificial Intelligence in Manufacturing Industrial Sectors: A Review. Int. J. Precis. Eng. Manuf. 23, 111–129. https://doi.org/10.1007/s12541-021-00600-3
  7. Lopezosa, C., Codina, L., Pont-Sorribes, C., Vállez, M. (2023). Use of generative artificial intelligence in the training of journalists: challenges, uses and training proposal. Profesional de la información, 32(4). https://doi.org/10.3145/epi.2023.jul.08
  8. McCarthy, J., Minsky, M., Rochester, N., & Shannon, C. (1956). A proposal for the Dartmouth summer research project on artificial intelligence. Dartmouth College. Retrieved September 16, 2025 from: https://ojs.aaai.org/aimagazine/index.php/aimagazine/article/view/1904
  9. Opdahl, A., Tessem, B., Dang-Nguen, D.-T., Motta, E., Setty, V., Throndsen, E., Tverberg, F., Trattner, C. (2023). Trustworthy journalism through AI. Data & Knowledge Engineering, 146(102182), https://doi.org/10.1016/j.datak.2023.102182
  10. Porlezza, C. (2019). Book Review: Nicholas Diakopoulos, Automating the news: How algorithms are rewriting the media. Journalism, 20(10), 1417-1419. doi: 10.1177/1464884919876179
  11. Pasquale, F. (2016). The black box society: The secret algorithms that control money and information. Harvard University Press. Retrieved September 16, 2025 from: https://raley.english.ucsb.edu/wp-content/Engl800/Pasquale-blackbox.pdf
  12. Rahman, M. A. (2024). Artificial intelligence in journalism: A comprehensive review. Journal of Scientific Reports, 6(1), 56–65. IJSAB International. Retrieved September 16, 2025 from: https://ideas.repec.org/a/aif/report/v6y2024i1p56-65.html
  13. Reddit is main source for LLM. (2025). Reddit.com. Retrieved September 16, 2025 from https://www.reddit.com/r/IndiaTech/comments/1mmjhn7/reddit_is_the_top_source_for_llms/?tl=ru
  14. Salian, I. (2018). SuperVize Me: What’s the Difference Between Supervised, Unsupervised, Semi-Supervised and Reinforcement Learning? (2018). Retrieved September 16, 2025: https://blogs.nvidia.com/blog/supervised-unsupervised-learning/
  15. Sonni, A. F., Hafied, H., Irwanto, I., & Latuheru, R. (2024). Digital newsroom transformation: A systematic review of the impact of artificial intelligence on journalistic practices, news narratives, and ethical challenges. Journalism and Media, 5(4), 1554–1570. https://doi.org/10.3390/journalmedia5040097
  16. Schneider, É. (2018). Nick COULDRY et Andreas HEPP (2016), “The Mediated Construction of Reality”. Communication, 35(1). https://doi.org/10.4000/communication.7460
  17. Hasanov, D. & Shirinboyеv, R. (2024). 2024: sun’iy intellekt nazariyasi va amaliyoti: tajribalar, muammolar va istiqbollar. Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi. Qayta olindi: 2025-yil 16-sentabr https://dtai.tsue.uz/index.php/sinatmi/ru/article/view/dh
  18. O‘zbekistonda sun’iy intellekt haqida qonun qabul qilinmoqda. Unda nima yozilgan? (2025). Kun.uz. Qayta olindi: 2025-yil 16-sentabr https://kun.uz/news/2025/04/15/ozbekistonda-suniy-intellekt-haqida-qonun-qabul-qilinmoqda-unda-nima-yozilgan
  19. Sun'iy intellekt va jurnalistikaning kesishgan nuqtalari: Media muhitda transformatsiya, xavf va imkoniyatlar. So’rovnoma (2025). Qayta olindi: 2025-yil 16-sentabr https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfsT5lJ7huXejt8isa6Jxm8Ift_XkgKYVP0JKFu1X8tzcvSeA/viewform?usp=dialog