№ 10 (2025): Международный журнал медиа и коммуникаций в Центральной Азии
Статьи

ИСПОЛЬЗОВАНИЕ МЕТАФОР В ЗАГОЛОВКАХ (НА ПРИМЕРЕ ГАЗЕТ “ДЖАДИД” И “ХУРРИЯТ”)

ШАМАКСУДОВА Саодат
Университет журналистики и массовых коммуникаций Узбекистана
Махина АХМЕДОВА
Университет журналистики и массовых коммуникаций Узбекистана

Опубликован 2025-10-01

Ключевые слова

  • метафора,
  • заголовок,
  • эмоциональность,
  • образность,
  • журналистский язык,
  • стилистика,
  • переносное значение
  • ...Больше
    Меньше

Как цитировать

Саодат , Ш., & АХМЕДОВА , М. (2025). ИСПОЛЬЗОВАНИЕ МЕТАФОР В ЗАГОЛОВКАХ (НА ПРИМЕРЕ ГАЗЕТ “ДЖАДИД” И “ХУРРИЯТ”). Международный журнал медиа и коммуникаций в Центральной Азии, (10). https://doi.org/10.62499/ijmcc.vi10.223

Аннотация

В данной статье анализируются особенности использования метафор в языке современной журналистики, в частности, в заголовках газет. В качестве объекта исследования выбраны заголовки газет «Джадид» и «Хуррият», в которых метафоры изучаются с семантической, стилистической и функциональной точек зрения. Авторы освещают теоретические основы метафоры, уделяя внимание её лексическим, фразеологическим, концептуальным и эмоциональным видам, а также определяют, какую эстетическую и коммуникативную нагрузку она несёт в заголовках. В исследовании раскрываются такие аспекты метафор в заголовках, как образность, эмоциональность, экспрессивность и воздействие на читателя. Кроме того, статья демонстрирует значение метафор в поэтизации журналистского языка, косвенном выражении авторской позиции и в национально-культурном контексте. Данная работа служит важным научным источником для исследований в области медиалингвистики, стилистики и теории журналистики.

Библиографические ссылки

  1. Abduolimova, M. (2022). Metaforaning tilshunoslikda namoyon bo‘lishi va uning ilmiy ahamiyati. Oriental Renaissance: Innovative, Educational, Natural and Social Sciences, 8 bet. ISSN 2181-1784. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 10-iyul https://cyberleninka.ru/article/n/metaforaning-tilshunoslikda-namoyon-bo-lishi-va-uning-ilmiy-ahamiyati.
  2. Ahmedov, B. (2025). Tafakkur koinot qadar cheksizdir. Jadid, № 23 (75). B. 2. (Murojaat qilingan sana: 2025-yil 10-iyul) https://press.natlib.uz/uz/editions/130447
  3. Bakieva, G. X., & Teshabaeva, D. M. (2020). Ommaviy axborot vositalari tili. Toshkent. O‘zkitobsavdo nashriyoti. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 10-iyul https://arm.samdchti.uz/library/book_view/676
  4. Boboyeva, D. (2013). Gazeta so‘zining qudrati. Toshkent. Navro‘z nashriyoti. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 24-iyul https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://www.interaktiv.oak.uz/avtoreferat/3aO10414fO1.file&ved=2ahUKEwiuh6nj9aKPAxWwFxAIHTjkL8AQFnoECCIQAQ&sqi=2&usg=AOvVaw1d0IW6hKUjOcNM1JNDQlwp.
  5. Hasan, R. (2025). Javonda qariyotgan to‘nlar. Jadid, № 27 (79). B. 8. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 20-iyul https://press.natlib.uz/uz/editions/131457
  6. Hasan, R. (2025). Tandirda toblangan tor. Jadid, № 29 (81). B. 6. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 29-iyul
  7. https://press.natlib.uz/uz/editions/131772
  8. Hasanboyeva, S. (2025). Tilshunoslikda metafora va uning qo‘llanilishi. Markaziy Osiyo ilmiy tadqiqotlar akademik jurnali, 3(1), 5 bet. ISSN 2181-2489. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 17-iyul https://cyberleninka.ru/article/n/tilshunoslikda-metafora-va-uning-o-rganilishi
  9. Ibroximova, Z. (2025). Avloniyning gulistoni. Jadid, № 28 (80). B. 5. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 22-iyul https://press.natlib.uz/uz/editions/131457
  10. Karimova, X. (2025). Yoshlar kelajak bunyodkori. Hurriyat, № 24 (1451). B. 4. Murojaat qilingan sana 2025-yil 3-iyul https://press.natlib.uz/uz/publications/hurriyat?range=2020
  11. Musomov, N. (2025). Dunyo darvozasi ochildi bizga. Jadid, № 24 (76). B. 8. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 14-iyul https://press.natlib.uz/uz/editions/130725
  12. Nasriddinova, D. (2018). O‘zbek matbuot tilining sintaktik xususiyatlari. Samarqand. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 17-iyul https://t.me/Uzjoku_online_library
  13. Odilov, Y., & Sabirova, M. (2024). Media tili va uslubi. Toshkent: Book Print nashriyoti. Murojaat qilingan sana 2025-yil 3-iyul https://cyberleninka.ru/article/n/tilshunoslikda-metafora-va-uning-o-rganilishi
  14. Qo‘ldosh, O. (2025). Balxgacha borayotgan balxi tutlar. Jadid, № 25 (77). B. 2. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 20-iyul https://press.natlib.uz/uz/editions/130807
  15. Rahimova, Z. (2019). Matbuot tili va sintaktik vositalarning ekspressiv imkoniyatlari (Magistrlik dissertatsiyasi). Toshkent. Murojaat qilingan sana: 2025-yil https://t.me/Uzjoku_online_library
  16. Rajabov, A. (2025). Sukunatda so‘zlaydigan san’at. Jadid, № 29 (81). B. 8. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 20-iyul https://press.natlib.uz/uz/editions/131772
  17. Rasulov, A. (2018). O‘zbek matbuotida sintaktik inversiyalar va ularning ta’sirchanlikdagi o‘rni. Toshkent. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 17-iyul https://t.me/Uzjoku_online_library
  18. Rustamova, M. (2025). Jigarlarimizni jigarimizdan ayamaylik. Jadid, № 28 (80). B. 8. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 22-iyul https://press.natlib.uz/uz/editions/131457
  19. Rustam qizi, M. (2025). Qo‘lda to‘qilgan uchar gilamlar. Jadid, № 27 (79). B. 8. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 15-iyul https://press.natlib.uz/uz/editions/131457
  20. Saidov, H. (2025). Ma’rifat libosidagi ozodlik. Jadid, № 27 (79). B. 5. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 15-iyul https://press.natlib.uz/uz/editions/131457
  21. Samandar, S. (2025). Gazetaning halol noni. Hurriyat, № 26 (1453). B. 4. (Murojaat qilingan sana: 2025-yil 15-iyul) https://press.natlib.uz/uz/editions/131142
  22. Shamaqsudova, S. X. (2022). Mediamatnlarning tili, uslubi va janriy xususiyatlari (Dissertatsiya). Toshkent. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 15-iyul https://journals.nuu.uz/index.php/index/login?source=%2Findex.php%2F1%2Farticle%2Fview%2F4469
  23. Shamaqsudova, S. X. (2025). Mediamatn: Sarlavha majmuasi, sarlavha tanlash qoidalari va tuzish yo‘llari. Fledu.uz, 12 bet. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 15-iyul https://journal.fledu.uz/uz/mediamatn-sarlavha-majmuasi-sarlavha-tanlash-qoidalari-va-tuzish-yollari/
  24. Shamaqsudova, S. X., & Isroil, M. I. (2018). OAVda yozma matn. Nutq va munozara. Toshkent. Iqtisod-moliya. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 15-iyul https://namdu.uz/media/Books/pdf/2024/07/09/NamDU-ARM-9598-Oavda_yozma_matn_nutq_va_munozara.pdf
  25. Shomaxsudov, A., Rasulov, I., Qo‘ng‘urov, R., & Rustamov, X. (1983). O‘zbek tili stilistikasi. Toshkent. O‘qituvchi. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 16-iyul https://n.ziyouz.com/books/kollej_va_otm_darsliklari/ona-tili_va_adabiyot/O'zbek%20tili%20stilistikasi%20(S.Sultonsaidova,%20O'.Sharipova).pdf
  26. Tangiberganova, F. (2025). Savob umr zarvaraqlarini bezaydi. Hurriyat, № 27 (1454). B. 4. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 18-iyul https://press.natlib.uz/uz/publications/hurriyat?range=2020
  27. Tohir, O. (2025). Shaharga sig‘mayotgan bolalar. Hurriyat, № 26 (1453). B. 5. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 15-iyul https://press.natlib.uz/uz/editions/131142
  28. Toshmuhammedova, L. I. (2013). Ommaviy axborot vositalarida til, uslub va tahrir masalalari. Toshkent: O‘JOKU ARM. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 23-iyul https://t.me/Uzjoku_online_library
  29. Ulug‘ova, M. (2025). Gulni guldek ko‘tarmoq kerak. Hurriyat, № 23 (1450). B. 8. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 25-iyul https://press.natlib.uz/uz/publications/hurriyat?range=2020
  30. Umarova, M. (2025). Dardni gap ochadi. Hurriyat, № 24 (1451). B. 7. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 3-iyul https://press.natlib.uz/uz/publications/hurriyat?range=2020
  31. Usmon, O. (2025). Ofat odatlar. Jadid, № 26 (78). B. 8. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 11-iyul https://press.natlib.uz/uz/editions/131251
  32. Yusufova, D. (2021). Matbuot tilida uslubiy vositalarning semantik-funksional xususiyatlari. Toshkent. Ilm ziyo. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 14-iyul https://t.me/Uzjoku_online_library
  33. Ziyo, S. (2025). Tarix zalvorini gardanga ortib. Jadid, № 23 (75). B. 2. Murojaat qilingan sana: 2025-yil 19-iyul https://press.natlib.uz/uz/editions/130447
  34. Jones, H., Jaworska, S., & Aslan, E. (2020). Language and Media (2nd ed.). UK. Routledge. Retrieved July 14, 2025 from https://www.routledge.com/Language-and-Media-A-Resource-Book-for-Students/Jones-Jaworska-Aslan/p/book/9781138644410?srsltid=AfmBOorp21dxQyWt90qpHJHM3nOreUVHTZuL4EbKh9L1nHMuDeAp7wyF
  35. Kessler, L., & McDonald, D. (2008). When Words Collide: A Media Writer's Guide to Grammar and Style. Boston, MA. Thomson Higher Education. Retrieved July 14, 2025 from https://www.amazon.com/When-Words-Collide-Lauren-Kessler/dp/1285052471
  36. Linda, T., & Mark, J. (2018). Rhetorical Devices in Media. Berlin. Springer. Retrieved July 14, 2025 from https://www.researchgate.net/publication/272122737_An_analysis_of_rhetorical_figures_and_other_linguistic_devices_in_corporation_brand_slogans
  37. Mark, T. (2019). Conceptual Blending and Linguistic Innovation in Journalism. USA. Retrieved July 14, 2025 from https://markturner.org/blending.html
  38. Блокдва, O. (2013). Медиатекст и его виды. Особенности стилистики и риторики. Proza.ru. URL: https://proza.ru/2013/04/02/524/ Дата обращения: 4 июля 2025.
  39. Дорофеева, A.A. (2014). Что скрывается в тайне метафоре. Вестник Московского университета. Серия 19. Лингвистика и межкультурная коммуникация, (4). URL: https://cyberleninka.ru/article/n/chto-skryvaetsya-v-tayne-metafory-o-podhodah-k-izucheniyu-metafory-zapadnymi-uchenymi-v-xx-v. Дата обращения: 15 июля 2025.